|
6.10. YERDEĞİŞTİRMELERİN SINIRLANDIRILMASI, İKİNCİ MERTEBE ETKİLERİ VE
DEPREM DERZLERİ
6.10.1. Göreli Kat Ötelemelerinin Sınırlandırılması
6.10.1.1 - Herhangi bir kolon veya perde için, ardışık
iki kat arasındaki yerdeğiştirme farkını ifade eden göreli kat ötelemesi,
D i , Denk.(6.19) ile elde edilecektir. di =Yönetmeliğe
göre gelen yatay yükün yarattığı öteleme bu prefabrike yapıda 1,5 kat daha
büyük yatay yük için :
D i = di - di - 1 (6.19)
Denk.(6.19)'da di ve di - 1 ,
binanın i'inci ve (i -1)'inci katlarında herhangi bir kolon veya perdenin
uçlarında hesaptan elde edilen yatay yerdeğiştirmeleri göstermektedir.
6.10.1.2 - Her bir deprem doğrultusu için, binanın herhangi
bir i'inci katındaki kolon veya perdelerde, Denk.(6.19) ile hesaplanan
göreli kat ötelemelerinin kat içindeki en büyük değeri (D i)max, Denk.(6.20)'de
verilen koşulların elverişsiz olanını sağlayacaktır:
(D i)max / hi£ 0.0035
(6.20a)
(D i)max / hi£ 0.02 /
R (6.20b)
6.10.1.3 - Denk.(6.20)'de verilen koşulun binanın herhangi
bir katında sağlanamaması durumunda, taşıyıcı sistemin rijitliği arttırılarak
deprem hesabı tekrarlanacaktır. Ancak verilen koşul sağlansa bile, yapısal
olmayan gevrek elemanların (cephe elemanları vb), elde edilen göreli kat
ötelemeleri altında kullanılabilirliği hesapla doğrulanmalıdır.
6.10.2. İkinci Mertebe Etkileri
Taşıyıcı sistem elemanlarının doğrusal elastik olmayan davranışını
esas alan daha kesin bir hesap yapılmadıkça, ikinci mertebe etkileri 6.10.2.1'e
göre gözönüne alınabilir.
6.10.2.1 - Gözönüne alınan deprem doğrultusunda her bir
katta, İkinci Mertebe Gösterge Değeri, q i 'nin Denk.(6.21) ile
verilen koşulu sağlaması durumunda, ikinci mertebe etkileri yürürlükteki
betonarme ve çelik yapı yönetmeliklerine göre değerlendirilecektir.
Vi =Gözönüne alınan deprem doğrultusunda binanın 1. katına
etkiyen kat kesme kuvveti.

Burada (D i)ort , i'inci kattaki
kolon ve perdelerde hesaplanan göreli kat ötelemelerinin kat içindeki ortalama
değeri olarak 6.10.1.1'e göre bulunacaktır.
6.10.2.2 - Denk.(6.21)'deki koşulun herhangi bir
katta sağlanamaması durumunda, taşıyıcı sistemin rijitliği yeterli ölçüde
arttırılarak deprem hesabı tekrarlanacaktır.
6.10.3. Deprem Derzleri
Farklı zemin oturmalarına bağlı temel öteleme ve dönmeleri
ile sıcaklık değişmelerinin etkisi dışında, bina blokları veya mevcut eski
binalarla yeni yapılacak binalar arasında, sadece deprem etkisi için bırakılacak
derz boşluklarına ilişkin koşullar aşağıda belirtilmiştir:
6.10.3.1 - Aşağıdaki 6.10.3.2'ye göre daha elverişsiz
bir sonuç elde edilmedikçe derz boşlukları, her bir kat için komşu blok veya
binalarda elde edilen yerdeğiştirmelerin mutlak değerlerinin toplamı ile,
aşağıda tanımlanan a katsayısının çarpımı sonucunda bulunan değerden az olmayacaktır.
Gözönüne alınacak kat yerdeğiştirmeleri, kolon veya perdelerin bağlandığı
düğüm noktalarında hesaplanan yerdeğiştirmelerin kat içindeki ortalamaları
olacaktır. Mevcut eski bina için hesap yapılmasının mümkün olmaması durumunda
eski binanın yerdeğiştirmeleri, yeni bina için aynı katlarda hesaplanan değerlerden
daha küçük alınmayacaktır.
(a) Komşu binaların veya bina bloklarının kat döşemelerinin
bütün katlarda aynı seviyede olmaları durumunda a = R / 4 alınacaktır.
(b) Komşu binaların veya bina bloklarının kat döşemelerinin,
bazı katlarda olsa bile, farklı seviyelerde olmaları durumunda, tüm bina
için a = R / 2 alınacaktır.
6.10.3.2 - Bırakılacak minimum derz boşluğu, 6 m yüksekliğe
kadar en az 30 mm olacak ve bu değere 6 m'den sonraki her 3
m'lik yükseklik için en az 10 mm eklenecektir.
6.10.3.3 - Bina blokları arasındaki derzler, depremde blokların
bütün doğrultularda birbirlerinden bağımsız olarak çalışmasına olanak verecek
şekilde düzenlenecektir.
BÖLÜMLER - BÖLÜM
6
|