|
7.4. SÜNEKLİK DÜZEYİ YÜKSEK KİRİŞLER
7.4.1. Enkesit Koşulları
7.4.1.1 - Kolonlarla birlikte çerçeve oluşturan veya perdelere
kendi düzlemleri içinde bağlanan kirişlerin enkesit boyutlarına ilişkin koşullar
aşağıda verilmiştir:
(a) Kiriş gövde genişliği en az 250 mm olacaktır. Gövde
genişliği, kiriş yüksekliği ile kirişin birleştiği kolonun kirişe dik genişliğinin
toplamını geçmeyecektir.
(b) Kiriş yüksekliği, döşeme kalınlığının 3 katından ve
300 mm'den daha az , kiriş gövde genişliğinin 3,5 katından daha fazla olmayacaktır.
(c) Kiriş yüksekliği, serbest açıklığın daha fazla olmamalıdır.Aksi
durumda 7.4.2.5 maddeleri uygulanacaktır.
(d) Kiriş genişliği ve yüksekliği ile ilgili olarak yukarıda
belirtilen sınırlamalar, kolonlara mafsallı olarak bağlanan betonarme ya
da öngerilmeli prefabrike kirişler, bağ kirişli (boşluklu) perdelerin bağ
kirişleri ve çerçeve kirişlerine kolon-kiriş düğüm noktaları dışında saplanan
ikincil kirişler için geçerli değildir.
7.4.1.2 - Kiriş olarak boyutlandırılıp donatılacak taşıyıcı
sistem elemanlarında, tasarım eksenel basınç kuvvetinin Nd £
0.1 Ac fck koşulunu sağlaması zorunludur. Aksi
durumda, bu elemanlar 7.3'e göre kolon olarak
boyutlandırılıp donatılacaktır.
7.4.2. Boyuna Donatı Koşulları
7.4.2.1 - Kiriş mesnetlerinde üstteki çekme donatısının
minimum oranı için Denk.(7.8) ile verilen koşula uyulacaktır.
r ü ³ fctd / fyd (7.8)
7.4.2.2 - Boyuna donatıların çapı 12 mm'den az olmayacaktır.
Kirişin alt ve üstünde en az iki donatı çubuğu, kiriş açıklığı boyunca sürekli
olarak bulunacaktır.
7.4.2.3 - Birinci ve ikinci derece deprem bölgelerindeki
taşıyıcı sistemlerde, kiriş mesnedindeki alt donatı, aynı mesnetteki üst
donatının %50'sinden daha az olamaz. Ancak, üçüncü ve dördüncü derece deprem
bölgelerinde bu oran %30'a indirilebilir.
7.4.2.4 - Açıklık ve mesnetlerdeki çekme donatısı oranı
TS-500'de verilen maksimum değerden ve %2'den fazla olmayacaktır.
7.4.2.5 - Yukarıda 7.4.1.1'in (c) paragrafında
tanımlanan koşulun sağlanamadığı özel durumlarda kiriş gövdesinin her iki
yüzüne , kiriş yüksekliği boyunca gövde donatısı konulacaktır.Toplam gövde
alanı , sağ veya sol mesnet kesitlerinde üst ve alt boyuna donatı alanlarının
toplamının en büyüğünün % 30'dan daha az olmayacaktır.Gövde donatısı çapı
12 mm'den az , aralığı ise 300 mm'den fazla olmayacaktır.Boyuna donatıların
kenetlenmesine benzer biçimde , gövde donatılarının kenetlenmesi içinde 7.4.3.1'in (b)
, (c) ve (d) paragrafları uygulanacaktır.
7.4.3. Boyuna Donatının Düzenlenmesi
7.4.3.1 - Boyuna donatıların yerleştirilmesi ve kenetlenmesine
ilişkin koşullar aşağıda verilmiştir (Sekil
7.7):
(a) Kirişin iki ucundaki mesnet üst donatılarının büyük
olanının en az 1/4'ü tüm kiriş boyunca sürekli olarak devam ettirilecektir.
Mesnet üst donatısının geri kalan kısmı, TS-500'e göre düzenlenecektir.
(b) Kolona birleşen kirişlerin kolonun öbür yüzünde devam
etmediği durumlarda kirişlerdeki alt ve üst donatı, kolonun etriyelerle sarılmış
çekirdeğinin karşı taraftaki yüzeyine kadar uzatılıp etriyelerin iç tarafından
90 derece bükülecektir. Bu durumda boyuna donatının kolon içinde kalan yatay
kısmı ile 90 derece kıvrılan düşey kısmının toplam uzunluğu, TS-500'de öngörülen
düz kenetlenme boyu l b'den az olmayacaktır. 90 derecelik
kancanın yatay kısmı 0.4l b'den, düşey kısmı ise 12Æ 'den
az olmayacaktır.
(c) Her iki taraftan kirişlerin kolonlara birleşmesi durumunda
kiriş alt donatıları, kolon yüzünden itibaren komşu açıklığa en az TS-500'de
verilen kenetlenme boyu l b kadar uzatılacaktır. Kirişlerdeki
derinlik farkı gibi nedenlerle bu olanağın bulunmadığı durumlarda kenetlenme,
yukarıdaki (b) paragrafına göre kirişin kolonun öbür yüzünde devam
etmediği durumlar için tanımlanan biçimde yapılacaktır.
(d) Perdelere kendi düzlemleri içinde bağlanan kirişlerde
boyuna donatıların kenetlenmesi, kanca yapılmaksızın düz olarak sağlanabilir.
Bu durumda donatının perde içindeki kenetlenme boyu l b'den
ve 50Æ 'den az olmayacaktır.
7.4.3.2 - Boyuna donatıların eklenmesine ilişkin koşullar
aşağıda verilmiştir:
(a) Aşağıda 7.4.5.2'de tanımlanan kiriş sarılma bölgeleri,
kolon-kiriş birleşim bölgeleri ve açıklık ortasında alt donatı bölgeleri
gibi, donatının akma durumuna ulaşma olasılığı bulunan kritik bölgelerde
bindirmeli ek yapılmayacaktır. Bu bölgeler dışında bindirmeli eklerin yapılabileceği
yerlerde, ek boyunca 7.2.8'de tanımlanan özel deprem etriyeleri kullanılacaktır.
Bu etriyelerin aralıkları kiriş derinliğinin 1/4'ünü ve 100 mm'yi aşmayacaktır.
(b) Manşonlu ekler veya bindirmeli kaynak ekleri, bir kesitte
ancak birer donatı atlayarak uygulanacak ve birbirine komşu iki ekin merkezleri
arasındaki boyuna uzaklık 600 mm'den daha az olmayacaktır.
7.4.4. Enine Donatı Koşulları
Kiriş mesnetlerinde kolon yüzünden itibaren kiriş derinliğinin
iki katı kadar uzunluktaki bölge, Sarılma Bölgesi olarak tanımlanacak
ve bu bölge boyunca 7.2.8'de tanımlanan özel deprem etriyeleri kullanılacaktır.
Sarılma bölgesinde, ilk etriyenin kolon yüzüne uzaklığı en çok 50 mm olacaktır. 7.4.5.3'e
göre daha elverişsiz bir değer elde edilmedikçe, etriye aralıkları kiriş
yüksekliğinin 1/4'ünü, en küçük boyuna donatı çapının 8 katını ve 150 mm'yi
aşmayacaktır (Sekil
7.8). Sarılma bölgesi dışında, TS-500'de verilen minimum enine donatı
koşullarına uyulacaktır.
7.4.5. Kirişlerin Kesme Güvenliği
7.4.5.1 - Kirişlerde enine donatı hesabına esas alınacak
kesme kuvveti, Ve , depremin soldan sağa veya sağdan sola
etkimesi durumları için ayrı ayrı ve elverişsiz sonuç verecek şekilde, Denk.(7.9) ile
bulunacaktır (Sekil
7.9).
Ve = Vdy ± (Mpi + Mpj)
/ l n (7.9)
Kiriş uçlarındaki pekleşmeli taşıma gücü momentleri, daha
kesin hesap yapılmadığı durumlarda, Mpi @ 1.4 Mri ve Mpj @
1.4 Mrj olarak alınabilir.
7.4.5.2 - Denk.(7.9) ile hesaplanan kesme kuvveti, Ve,
aşağıda Denk.(7.10) ile verilen koşulları sağlayacaktır. Denk.(7.10b)'deki
koşulun sağlanamaması durumunda, kesit boyutları gereği kadar büyültülerek
deprem hesabı tekrarlanacaktır.
Ve £ Vr (7.10a)
Ve £ 0.22 bw d fcd (7.10b)
7.4.5.3 - Kiriş enine donatısının Ve kesme
kuvvetine göre hesabında, betonun kesme dayanımına katkısı, Vc,
TS-500'e göre belirlenecektir. Ancak, 7.4.4'te tanımlanan kiriş sarılma
bölgelerindeki enine donatının hesabında Ve- Vdy ³
0.5 Vd olması durumunda, betonun kesme dayanımına katkısı Vc =
0 alınacaktır. Hiçbir durumda pliyelerin kesme dayanımına katkıları gözönüne
alınmayacaktır.
BÖLÜMLER - BÖLÜM
7
|